Voegzand of brekerzand? Zo kies je de juiste zandsoort

Wanneer je gaat bestraten, kom je al snel twee soorten zand tegen: voegzand en brekerzand. Beide lijken op elkaar, maar ze hebben totaal verschillende eigenschappen en toepassingen. Het verkeerde zand op de verkeerde plek kan leiden tot verzakte tegels, onkruid en een onstabiel terras. In dit artikel leggen we helder uit wat het verschil is, zodat jij de juiste keuze maakt.

Het belangrijkste verschil zit in de korrelvorm en -grootte. Voegzand is fijn en hoekig, terwijl brekerzand grover is en ook hoekige deeltjes bevat. Hierdoor gedragen ze zich anders bij het verdichten en het opvullen van voegen. We bespreken per zandsoort de eigenschappen, waar je ze voor gebruikt en wat de voor- en nadelen zijn.

Wat is voegzand en waarvoor gebruik je het?

Voegzand is een fijn, scherp zand met korrels die meestal tussen 0,5 en 2 millimeter groot zijn. De korrels zijn hoekig, waardoor ze goed in elkaar grijpen. Dat is precies wat je wilt bij het vullen van voegen tussen tegels of klinkers. Door het aan te trillen of in te kloppen, vult het zand de ruimtes op en zorgt het voor een stevig en stabiel geheel. Hierdoor kunnen tegels niet verschuiven en blijft onkruid minder kans krijgen.

Je gebruikt voegzand dus vooral voor het afwerken van bestrating: het invegen van terrassen, opritten en looppaden. Het is ook geschikt als ophoogzand in dunne lagen, bijvoorbeeld om kleine oneffenheden weg te werken voordat je tegels plaatst. Maar voor een fundering of een dikke ophoging is voegzand minder geschikt, omdat het te fijn is en onvoldoende draagkracht biedt.

Een nadeel van voegzand is dat het na verloop van tijd kan uitspoelen bij hevige regen of bij het gebruik van een hogedrukreiniger. Daarom is het belangrijk om het af en toe aan te vullen. Ook kan onkruid op termijn toch wortelen in het fijne zand, maar dankzij de dichte structuur gebeurt dat minder snel dan bij grof zand.

Wat is brekerzand en waarvoor gebruik je het?

Brekerzand is een mengsel van gebroken steen en zand. Het wordt gemaakt door gesteente te breken, waardoor de korrels hoekig en ruw zijn. De korrelgrootte varieert van 0 tot 4 millimeter, maar er zijn ook grovere varianten. Door de hoekige vorm en de grovere fractie heeft brekerzand een hoge draagkracht en is het zeer geschikt als funderingsmateriaal. Het wordt dan ook vaak gebruikt als ophoogzand onder bestrating, bijvoorbeeld voor terrassen, opritten en parkeervakken.

Je gebruikt brekerzand dus vooral als onderlaag. Het wordt aangebracht in een dik pakket van 15 tot 30 centimeter en goed verdicht met een trilplaat. Hierdoor ontstaat een stabiele en vlakke basis waarop je vervolgens een dunne laag metselzand of voegzand kunt aanbrengen voor het strak leggen van de tegels. Brekerzand wordt ook wel gebruikt als drainagezand, omdat het water goed doorlaat.

Het grootste voordeel van brekerzand is de stabiliteit: het zakt niet snel en blijft goed op zijn plek, zelfs bij zware belasting. Een nadeel is dat het niet geschikt is om voegen mee te vullen, omdat het te grof is en niet goed in de smalle ruimtes tussen tegels past. Daarnaast is brekerzand vaak iets duurder dan gewoon ophoogzand, maar de kwaliteit rechtvaardigt dat. Let op: brekerzand kan scherpe randjes hebben, dus werk met handschoenen.

Vergelijking en praktische tips

Kort samengevat: voegzand is voor de voegen, brekerzand voor de fundering. Als je een nieuw terras of oprit aanlegt, gebruik je brekerzand als onderbouw en voegzand voor het invegen. Wil je bestaande bestrating opknappen, dan vul je alleen de voegen bij met voegzand. Voor een eenvoudig looppad in de tuin kun je soms volstaan met alleen ophoogzand (metselzand), maar voor een stevige basis is brekerzand aan te raden.

Let bij het kopen op de benaming: soms wordt brekerzand ook 'menggranulaat' genoemd, en voegzand wordt ook wel 'voegenzand' of 'straatzand' genoemd. Vraag bij de bouwmarkt of zandhandel naar de juiste specificaties. Prijzen verschillen per regio en hoeveelheid, maar reken voor voegzand vaak tussen de 3 en 6 euro per 25 kilo, en voor brekerzand tussen de 30 en 50 euro per kuub. Koop niet te weinig: voor een terras van 20 m² heb je al snel een kuub brekerzand nodig en zakken voegzand voor de voegen.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Het verschil tussen voegzand en brekerzand is duidelijk: voegzand is fijn en bedoeld voor het vullen van voegen, terwijl brekerzand grof en hoekig is en zorgt voor een stevige fundering. Door beide op de juiste manier toe te passen, leg je een duurzaam en strak terras of een oprit die jaren meegaat. Twijfel je over de juiste ondergrond? Schakel gerust een professionele hovenier in voor advies op maat.

Lees ook: Waarom zand uit voegen spoelt en wat je eraan doet · Welk voegzand kies je voor je terras? · Voegen met polymeerzand: zo doe je dat · Onkruid tussen tegels: 7 manieren om het te voorkomen · Voegen van bestrating: veelgemaakte fouten · Kosten van voegzand: wat ben je kwijt? — meer over voegen en voegzand

Bestratingskosten is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.