Open of gesloten bestrating: wat is beter voor de tuin?

Bij het aanleggen van een terras, oprit of tuinpad sta je voor een belangrijke keuze: kies je voor open (waterdoorlatende) bestrating of juist voor gesloten bestrating? Het antwoord hangt af van je wensen, de ondergrond en je budget. In dit artikel vergelijken we beide opties eerlijk, zodat jij een weloverwogen beslissing kunt nemen.

Open bestrating laat regenwater direct in de grond zakken, terwijl gesloten bestrating het water via putten en riolering afvoert. Dit verschil heeft gevolgen voor het grondwater, het milieu, maar ook voor het onderhoud en de kosten. We leggen uit hoe het precies zit, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Wat is open en gesloten bestrating?

Open bestrating bestaat uit materialen die water doorlaten, zoals grind, schelpen, boomschors, grasbetontegels of speciale waterdoorlatende tegels met open voegen. Het regenwater sijpelt tussen de stenen door en komt zo in de bodem terecht. Dit wordt ook wel waterdoorlatende of permeabele bestrating genoemd.

Gesloten bestrating is daarentegen waterdicht. Denk aan betontegels, natuursteen, klinkers of asfalt die strak op elkaar liggen zonder open voegen. Het water blijft op het oppervlak liggen en stroomt via afschot naar een put of de straat. Dit is de meest traditionele vorm van verharding in tuinen.

Beide soorten hebben hun eigen toepassingen. Open bestrating is ideaal voor paden, opritten en plekken waar je graag groen wilt houden. Gesloten bestrating is juist geschikt voor terrassen waar je meubels stabiel wilt neerzetten of voor opritten die stevig moeten zijn.

Effect op grondwater en milieu

Het belangrijkste verschil zit in het waterbeheer. Bij open bestrating kan regenwater direct de grond in, wat bijdraagt aan het aanvullen van het grondwater. Dit is vooral belangrijk in stedelijke gebieden waar veel verharding ligt en het grondwaterpeil daalt. Bovendien voorkomt het wateroverlast bij hevige buien, omdat het water niet naar het riool stroomt maar ter plaatse wordt opgenomen.

Gesloten bestrating daarentegen voert het water af naar het riool. Bij extreme regenval kan dit leiden tot overbelasting van het riool en wateroverlast in de straat. Ook spoelen vuil en olie van bijvoorbeeld auto's mee het riool in, wat het milieu belast. Veel gemeenten stimuleren daarom het gebruik van waterdoorlatende materialen, soms zelfs met subsidie of korting op de rioolheffing.

Toch is open bestrating niet altijd de beste keuze. Op plaatsen waar de grond slecht water doorlaat (klei of leem) kan het water blijven staan en voor plassen of gladheid zorgen. Ook bij een hoge grondwaterstand is open bestrating minder geschikt, omdat het water niet weg kan. In dat geval is een gesloten verharding met een goede afvoer vaak beter.

Kosten en onderhoud vergeleken

Wat kost het? Open bestrating is vaak iets goedkoper in aanschaf, vooral als je kiest voor grind of boomschors. Reken voor grind op een prijs van ongeveer 10 tot 20 euro per vierkante meter, inclusief voorbereiding. Waterdoorlatende tegels zijn duurder: die kosten gemiddeld 30 tot 50 euro per m², afhankelijk van het materiaal. Gesloten bestrating zoals betontegels ligt qua prijs tussen de 25 en 45 euro per m², terwijl natuursteen al snel 60 tot 100 euro per m² kost.

Het onderhoud verschilt ook. Open bestrating heeft regelmatig aandacht nodig: grind verschuift en moet worden aangevuld, en open voegen kunnen dichtslibben met zand en bladeren. Daardoor kan de waterdoorlatendheid afnemen. Je moet dus af en toe de voegen schoonmaken of vervangen. Gesloten bestrating is onderhoudsarm: af en toe vegen en onkruid verwijderen is voldoende.

Bij gesloten bestrating moet je ook rekening houden met de aanleg van een afvoersysteem, zoals een kolom of infiltratieput. Die kosten kunnen oplopen tot 500 tot 1.500 euro, afhankelijk van de situatie. Bij open bestrating is dit meestal niet nodig, omdat het water ter plaatse wegzakt. Houd ook rekening met de ondergrond: bij slecht doorlatende grond moet je een grindkoffer of drainage aanleggen, wat extra kosten met zich meebrengt.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De keuze tussen open of gesloten bestrating hangt af van jouw situatie. Wil je bijdragen aan een gezond grondwaterpeil en heb je een goed doorlatende grond? Dan is open bestrating een uitstekende keuze, ondanks het extra onderhoud. Heb je een terras of oprit die intensief gebruikt wordt, of ligt je tuin op klei? Dan is gesloten bestrating praktischer en vaak duurzamer. Laat je goed informeren door een specialist en kies een oplossing die past bij jouw tuin, budget en wensen.

Lees ook: Beton, klinkers of natuursteen: de complete vergelijking · 5 veelgemaakte fouten bij het kiezen van bestrating · Welk materiaal is het beste voor een oprit? · Onderhoudsvriendelijke bestrating: waar moet je op letten? · Natuursteen vs. beton: kosten per m² in de praktijk · Waarom barst mijn bestrating? Oorzaken en oplossingen — meer over vergelijking van materialen

Bestratingskosten is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.