Bij het aanleggen van een terras, oprit of tuinpad denk je al snel aan de uitstraling van de bestrating. Maar een minstens zo belangrijk onderdeel is de afwatering. Regenwater moet op een goede manier worden afgevoerd, anders ontstaan er plassen, verzakkingen en zelfs schade aan je woning. In dit artikel lees je hoe je afwatering bij bestrating aanpakt, welke oplossingen er zijn en waar je op moet letten.
Een goede afwatering begint eigenlijk al bij het ontwerp. Door het juiste afschot te creëren en de juiste materialen te kiezen, voorkom je dat water blijft staan. Daarnaast kun je kiezen voor goten, kolken of infiltratiekratten. Welke oplossing het beste is, hangt af van de ondergrond, de hoeveelheid regenval en de ligging van je huis. We leggen het helder uit.
Waarom is goede afwatering belangrijk?
Water dat op je bestrating blijft staan, is niet alleen onhandig, maar kan op termijn ook schade veroorzaken. Bij vrieskou kan een laagje water veranderen in glad ijs, wat gevaarlijk is. Daarnaast dringt stilstaand water langzaam in de voegen en ondergrond, wat kan leiden tot verzakte tegels of een instabiele fundering. Ook bij hevige regenbuien – die door klimaatverandering steeds vaker voorkomen – is een goede afwatering essentieel om wateroverlast te voorkomen.
Daarnaast speelt water een rol in de levensduur van je bestrating. Als water goed wordt afgevoerd, blijven de tegels of stenen langer mooi en blijft de ondergrond stabiel. Bovendien voorkom je dat vocht tegen de gevel van je huis opspat, wat schimmelvorming of optrekkend vocht kan veroorzaken. Kortom: investeren in afwatering is investeren in de duurzaamheid van je tuin en woning.
De basis: afschot en ondergrond
De eerste stap bij het aanleggen van afwatering is het creëren van voldoende afschot. Afschot is de lichte helling die je aanbrengt in de bestrating, zodat water vanzelf naar een afvoerpunt stroomt. Voor een terras of pad is een afschot van 1 tot 2 centimeter per meter meestal voldoende. Bij een oprit, die zwaarder belast wordt, kun je iets meer afschot aanhouden. Zorg ervoor dat het afschot altijd van je woning afloopt, zodat water niet tegen de gevel ophoopt.
Daarnaast is de ondergrond van groot belang. Een stabiele fundering van zand of grind zorgt ervoor dat de bestrating niet verzakken. Zorg dat de ondergrond goed is verdicht en dat er voldoende drainage is. Bij kleigrond of een hoge grondwaterstand kan het nodig zijn om extra maatregelen te nemen, zoals het aanleggen van een drainagebuis. Laat je hierover adviseren door een specialist, want elke situatie is anders.
Goten, kolken en andere afvoeropties
Er zijn verschillende manieren om water op te vangen en af te voeren. De meest gebruikte zijn goten (lijngoten) en kolken (putten). Een lijngoot is een smalle goot die je in de bestrating verwerkt, vaak aan de rand van een terras of oprit. Het water loopt in de goot en wordt via een afvoerbuis naar het riool of een infiltratievoorziening geleid. Lijngoten zijn verkrijgbaar in verschillende materialen, zoals kunststof, beton of gietijzer. Kunststof is licht en eenvoudig te plaatsen, terwijl gietijzer sterker is en beter bestand tegen zware belasting.
Een kolk is een ronde of vierkante put die je in de bestrating plaatst, meestal op een punt waar veel water samenkomt. Kolken hebben vaak een rooster dat bladeren en vuil tegenhoudt. Net als bij goten wordt het water via een leiding afgevoerd. Kolken zijn ideaal voor opritten of grote terrassen, waar water zich op meerdere plekken verzamelt.
In het kort
- Zorg voor een afschot van 1-2 cm per meter, altijd van je woning af.
- Gebruik een waterpas en een lange lat om het afschot te controleren tijdens het leggen.
- Plaats goten op strategische plekken, zoals bij de overgang van terras naar gazon of bij de oprit.
- Maak kolken regelmatig schoon om verstopping door bladeren te voorkomen.
- Kies materialen die passen bij de belasting van de bestrating (oprit vraagt sterker materiaal).
- Laat bij twijfel een professional advies geven over de ondergrond en drainage.
- Overweeg infiltratie om regenwater zelf in de tuin te verwerken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel afschot is nodig voor een terras?
Voor een terras is een afschot van 1 tot 2 centimeter per meter voldoende. Dit is genoeg om water goed af te voeren zonder dat je het merkt bij het lopen.
Wat is het verschil tussen een goot en een kolk?
Een goot (lijngoot) is een lange, smalle geul die water opvangt over de hele lengte. Een kolk is een puntput die water opvangt vanaf een groter oppervlak. Goten worden vaak bij terrassen gebruikt, kolken meer bij opritten of pleinen.
Kan ik afwateren zonder rioolaansluiting?
Ja, je kunt kiezen voor infiltratie in de bodem, bijvoorbeeld met infiltratiekratten of grindstroken. Dit is duurzaam, maar vereist dat de grond voldoende waterdoorlatend is. In sommige gemeenten is het verplicht om regenwater te infiltreren.
Moet ik een hovenier inschakelen voor afwatering?
Als je ervaring hebt met bestraten, kun je eenvoudige afwatering zelf aanleggen. Voor complexe situaties, zoals hoge grondwaterstand of grote oppervlakken, is het verstandig om een hovenier in te schakelen. De kosten voor een hovenier liggen vaak tussen de 40 en 60 euro per uur.
Conclusie
Een goede afwatering is onmisbaar bij bestrating. Het voorkomt wateroverlast, schade aan je terras of oprit en draagt bij aan een veilige en duurzame tuin. Door rekening te houden met afschot, de juiste afvoeropties te kiezen en eventueel te infiltreren, zorg je dat water op de juiste plek terechtkomt. Twijfel je over de aanpak? Vraag dan advies aan een specialist.
Bestrating laten leggen?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via Bestratingskosten.
Bereken je bestratingskosten →Verder lezen over kosten en prijzen
Lees ook: 5 fouten bij het leggen van een terras · Waarom je oprit verzakte: 4 oorzaken · Onkruid tussen voegen: dit werkt écht · Checklist voor een goede onderbouw · Afschot: zo voorkom je wateroverlast · Voegmiddel kiezen: zand, cement of kunsthars — meer over veelgemaakte fouten bij bestrating
Bestratingskosten is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Alle rubrieken
- Duurzaamheid en milieu
- Prijsopbouw en offertes
- Waterdoorlatende bestrating
- Betontegels en -stenen
- Onkruid en mos voorkomen
- Vorst- en dooi schade
Meer uit de kennisbank
- RVS-rand bij oprit: waarom nodig?
- Betontegel of klinker voor je oprit?
- Kosten bestrating gemeenschappelijke oprit
- Hovenier zonder btw? Waarom goedkoop duurkoop kan zijn
- Bestrating met garantie: zo blijf je verzekerd
- Onkruid tussen tegels: zand of cement?
- LED in stapelmuurtje: zo doe je dat
- Anti-slip beton: zo maak je het stroef
- Ondergrond ophogen voor een oprit: zo pak je het aan
- Waterdoorlatende bestrating: open voegen of grind?
- Zand of stabilisé? Beste ondergrond bij wisselend weer
- Bestrating rijtjeshuis: hoeveel m²?