Zo verbeter je de afwatering met bestrating

Wateroverlast in de tuin is een veelvoorkomend probleem, zeker met steeds hevigere buien. Plassen op het terras, een drassige oprit of vocht dat tegen de gevel staat: het is niet alleen vervelend, maar kan op termijn ook schade opleveren aan je woning. Gelukkig kun je met de juiste bestrating en een doordachte aanleg veel voorkomen. In dit artikel lees je hoe afschot, een goede fundering en waterdoorlatende materialen samen zorgen voor een droge tuin en een stevige ondergrond.

Of je nu een nieuw terras laat aanleggen of een bestaande oprit wilt verbeteren, het begint met begrijpen hoe water zich gedraagt. Regenwater zoekt altijd de weg van de minste weerstand. Door slim gebruik te maken van hellingen en de juiste ondergrond, leid je het water gericht af naar bijvoorbeeld een rioolput, een infiltratiekrat of gewoon de border. Zo blijft jouw bestrating netjes en veilig, jaar in jaar uit.

Waarom is afschot zo belangrijk?

Afschot is de helling die je aanbrengt in de bestrating om water af te voeren. Zonder afschot blijft water op de tegels staan, wat leidt tot plassen, algengroei en in de winter tot gladheid door ijsvorming. Een goed afschot zorgt ervoor dat water binnen een redelijke tijd wegstroomt naar een afvoerpunt, zoals een kolkgoot, een drain of gewoon de berm.

Voor een terras wordt meestal een afschot van 1 tot 2 procent aangehouden, dat is 1 tot 2 centimeter per meter. Voor een oprit is 2 procent gangbaar, omdat auto's meer water mee naar binnen nemen en het oppervlak groter is. Het is belangrijk dat het afschot altijd van de woning afloopt, anders kan vocht tegen de gevel optrekken en schade veroorzaken. Bij een terras naast het huis is een lichte helling van het huis af dus essentieel.

Houd er rekening mee dat afschot ook invloed heeft op het loopcomfort. Te veel helling voelt ongemakkelijk en kan struikelen veroorzaken. Daarom is het zaak om een balans te vinden tussen voldoende afwatering en een comfortabel loopvlak. Een ervaren hovenier berekent dit precies, maar je kunt het ook zelf controleren met een waterpas en een lange lat.

De rol van een goede fundering

Een stevige fundering is de basis van elke bestrating, maar heeft ook alles te maken met afwatering. De ondergrond moet stabiel zijn, anders kan de bestrating verzakken, waardoor er kuilen ontstaan waar water blijft staan. Een goede fundering bestaat meestal uit een laag puin of grind die goed is verdicht, afgedekt met een laag zand of split waar de tegels op worden gelegd.

Voor waterdoorlatende bestrating is de fundering anders dan bij traditionele bestrating. In plaats van een dichte laag zand wordt er vaak gebruikgemaakt van grind of split dat water makkelijk doorlaat. Daaronder zit vaak een drainagelaag die het water tijdelijk vasthoudt en langzaam laat infiltreren in de bodem. Dit voorkomt dat het water direct naar het riool stroomt en helpt bij piekbuien.

Het is verleidelijk om te bezuinigen op fundering, maar dat is een slecht idee. Een slechte fundering leidt niet alleen tot verzakkingen en plassen, maar ook tot scheuren in de tegels en onkruid dat tussen de voegen groeit. Zeker bij een oprit die zwaar belast wordt met auto's, is een dikke fundering van 15 tot 20 centimeter verdicht puin noodzakelijk. Bij een terras kan dat iets minder, maar ook daar is een stabiele basis cruciaal voor de levensduur en afwatering.

Waterdoorlatende materialen: voor- en nadelen

Traditionele bestrating zoals betontegels en klinkers is meestal waterdicht, waardoor regenwater via de voegen en het oppervlak naar het riool moet stromen. Bij hevige buien kan dat leiden tot wateroverlast, omdat het riool het niet altijd aankan. Waterdoorlatende bestrating biedt hier een oplossing: het laat water door het oppervlak heen zakken, waardoor het direct in de bodem infiltreert.

Er zijn verschillende soorten waterdoorlatende bestrating. Denk aan grindtegels, grasbetonstenen, open klinkers of speciale waterdoorlatende betontegels met grove structuur. Daarnaast is er ook gebonden grind dat water doorlaat. Het voordeel is duidelijk: minder water op het riool, minder plassen en een natuurlijkere waterhuishouding. Ook draag je bij aan het tegengaan van verdroging van de bodem.

Maar er zijn ook nadelen. Waterdoorlatende bestrating kan op termijn dichtslaan met vuil en zand, waardoor de doorlaatbaarheid afneemt. Regelmatig onderhoud is dus nodig, zoals vegen of hogedrukreinigen. Daarnaast is het materiaal vaak duurder dan gewone tegels, en de aanleg vergt meer vakkennis. Soms is het ook niet toegestaan in bepaalde gebieden, bijvoorbeeld als de bodem verontreinigd is of het grondwaterpeil laag. Check dus altijd bij je gemeente of waterdoorlatende bestrating mogelijk is en welke eisen er gelden.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Het verbeteren van de afwatering met bestrating is een investering die zich terugbetaalt in comfort, veiligheid en minder risico op schade. Door te letten op afschot, een goede fundering en de keuze voor waterdoorlatende materialen, creëer je een tuin die bestand is tegen hevige regenbuien. Weeg de voor- en nadelen zorgvuldig af en schakel waar nodig een professional in. Met de juiste aanpak kun je jarenlang genieten van een droog terras en een oprit die er netjes bij ligt, ongeacht het weer.

Lees ook: Wat is de CO2-voetafdruk van bestrating? · Hoe kies je duurzame bestrating? · Zijn waterdoorlatende bestratingsmaterialen echt beter? · Wat is het verschil tussen gerecycled en nieuw materiaal? · Hoe herken je gecertificeerd duurzame bestrating? · Wat kost duurzame bestrating per m2? — meer over duurzaamheid en milieu

Bestratingskosten is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.