Bestratingspatronen: stenen verlies en extra materiaal – wat kost dat?

Bij het aanleggen van een terras of oprit denk je al snel aan de stenen zelf, maar het patroon waarin je ze legt, heeft grote invloed op het aantal stenen dat je nodig hebt én op de kosten. Vooral bij visgraat of patronen met gesneden kanten gaat er meer materiaal verloren dan bij een halfsteens verband. In dit artikel leggen we uit hoeveel extra stenen je nodig hebt en wat dat in de praktijk kost.

We focussen op twee populaire patronen: visgraat en visgraat met gesneden kanten. Je leest precies waarom er meer stenen nodig zijn, hoeveel procent extra je kunt verwachten en wat dat betekent voor je budget. Zo voorkom je dat je halverwege de klus stenen tekortkomt of onnodig veel betaalt.

Waarom verbruik je meer stenen bij visgraat?

Bij een standaard halfsteens verband leg je stenen in rijen die keurig op elkaar aansluiten. Je hoeft alleen aan het einde van een rij een steen af te zagen, en het verlies is minimaal. Bij visgraat leg je stenen in een hoek van 45 of 90 graden ten opzichte van elkaar. Dat ziet er prachtig uit, maar het betekent dat je veel meer stenen moet snijden om de randen van het terras of de oprit op te vullen.

Het extra verbruik komt vooral door de zaagsneden aan de kopse kanten en langs rechte lijnen. Hoe smaller het oppervlak, hoe relatief meer verlies. Bij een gemiddeld terras of oprit moet je rekenen op 5 tot 10 procent meer stenen dan het netto oppervlak. Bij een smal pad of een patroon met veel hoeken kan dat oplopen tot 15 procent. Dit percentage noemen we ook wel 'snijverlies'.

Naast snijverlies moet je ook rekening houden met breuk tijdens het leggen. Zeker bij harde steensoorten zoals keramische tegels of natuursteen breekt er wel eens een steen. Hoveniers rekenen daarom standaard met 5 tot 7 procent extra. Bij visgraat komt dat bovenop het snijverlies.

Visgraat met gesneden kanten: extra zuinig of juist niet?

Bij visgraat met gesneden kanten – ook wel ‘visgraat met rechte kanten’ genoemd – worden de stenen aan de randen zodanig gezaagd dat ze perfect recht aflopen. Dat geeft een strak resultaat, maar het betekent wel dat er meer stenen nodig zijn dan bij gewone visgraat. Je moet namelijk elke steen aan de rand afzagen, en dat levert meer reststukken op die je vaak niet opnieuw kunt gebruiken.

In de praktijk ligt het extra verbruik bij visgraat met gesneden kanten tussen de 10 en 15 procent boven het netto oppervlak. Dat is inclusief snijverlies, maar exclusief breuk. Een ervaren hovenier kan dit percentage iets drukken door reststukken slim in te passen, maar je moet er rekening mee houden dat je meer stenen aanschaft dan bij gewone visgraat.

Toch is dit patroon populair omdat je geen halve stenen aan de randen hebt, wat het onderhoud vergemakkelijkt. Maar weeg dat voordeel af tegen de extra materiaalkosten. Het verschil tussen gewone visgraat en visgraat met gesneden kanten kan zo 100 tot 200 euro bedragen bij een terras van 30 vierkante meter, afhankelijk van de steenprijs.

Wat kost dat extra aan stenen?

De extra kosten hangen af van de prijs van de bestrating. Voor betonstraatstenen betaal je vaak tussen de 15 en 30 euro per vierkante meter. Bij een verlies van 10 procent betekent dat 1,50 tot 3 euro per vierkante meter extra. Voor een terras van 30 vierkante meter is dat dus 45 tot 90 euro extra.

Bij natuursteen of keramische tegels liggen de prijzen veel hoger, vaak tussen de 40 en 80 euro per vierkante meter. Met 10 procent verlies praat je over 4 tot 8 euro per vierkante meter extra. Voor een oprit van 50 vierkante meter kan dat al snel 200 tot 400 euro zijn. En dan hebben we het nog niet over de arbeidskosten voor het extra zagen – die zitten meestal al in het uurtarief van de hovenier, maar kunnen wel oplopen.

Het is verstandig om bij het opmeten van je oppervlak altijd 10 tot 15 procent extra stenen te bestellen, afhankelijk van het patroon. Vraag je hovenier om een exacte berekening, zodat je niet te veel of te weinig bestelt. Sommige leveranciers nemen ongebruikte stenen retour, maar dat is niet overal het geval.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Bij het kiezen van een bestratingspatroon is het belangrijk om niet alleen naar het uiterlijk te kijken, maar ook naar het materiaalverbruik. Visgraat en visgraat met gesneden kanten zien er prachtig uit, maar kosten 10 tot 15 procent meer stenen dan een halfsteens verband. Dat vertaalt zich in een meerprijs van tientallen tot honderden euro's, afhankelijk van de steensoort en het oppervlak. Laat je daarom altijd goed adviseren door een hovenier en vraag een nauwkeurige berekening van het aantal stenen, inclusief snij- en breekverlies. Zo voorkom je onverwachte kosten en geniet je straks van een perfect gelegd terras of oprit.

Lees ook: Recht leggen: veelgemaakte fouten en oplossingen · Visgraat leggen: voor- en nadelen voor je oprit · Halfsteensverband onderhouden: zo blijft het netjes · Kosten per m²: recht, visgraat of halfsteens? · Legmethoden vergeleken: welke past bij jouw tuin? · Veelgemaakte fouten bij het leggen van bestrating — meer over bestratingstechnieken

Bestratingskosten is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.