Hoeveel afschot moet bestrating hebben voor goede afwatering?

De vuistregel: 1 tot 2 cm per meter

De standaard voor terras, tuinpad en oprit is 1 tot 2 cm afschot per strekkende meter, oftewel ongeveer 1 tot 2 procent. Op korte, vlakke stukken met open voegen kun je richting 1 cm zitten; op grote gesloten vlakken (keramiek, dichte klinkerverbanden) houd je liever 1,5 tot 2 cm aan, omdat daar nauwelijks water door de voegen zakt. Meet het hoogteverschil door aan de hoge en lage kant een piket te slaan en een waterpas of rei met een afstandsblokje te gebruiken.

Belangrijk: het afschot loopt altijd bij de gevel vandaan. Zo blijft regenwater weg van de fundering en spatwater weg van de muur. Bij het aanleggen van een terras stel je de hoogte van de tegels dus af op het laagste afvoerpunt, niet andersom. Denk vooraf na over waar het water heen moet: een gootje langs de rand, een straatkolk of een border die het water kan opnemen.

Verschil per toepassing

Een oprit vraagt door de belasting van auto's om een strakke, gelijkmatige helling en een goede onderlaag, zodat er geen spoorvorming of laagtes ontstaan waar water blijft staan. Een tuinpad mag je vaak met een licht bol profiel leggen, zodat water naar beide kanten in de border loopt. Bij een terras kies je meestal één afschotrichting naar de tuin.

Klinkers en gebakken bestrating met open voegen laten van nature wat water door en zijn iets vergevingsgezinder; grote gesloten tegels hebben strak afschot nodig omdat al het water over het oppervlak wegloopt. Wil je regenwater juist láten wegzakken in plaats van afvoeren, dan is waterdoorlatende bestrating een optie. Dat sluit aan bij het advies om regenwater lokaal op te vangen: minder verstening zorgt ervoor dat regenwater beter in de bodem wordt opgenomen en de riolen bij hevige buien minder overbelast raken.

Afschot begint in de fundering

Goed afschot maak je niet met de tegels, maar met de laag eronder. Het afschot moet al in de funderingslaag en het straatzand zitten; de bestrating volgt die helling. Leg je het afschot pas in de bovenste centimeter zand, dan is de laag ongelijk en verzakt je terras op termijn plaatselijk. Een goed verdichte, op afschot gebrachte onderlaag met een trilplaat voorkomt dat.

Wordt de tuin regelmatig nat of blijft grondwater lang staan, dan is enkel afschot niet genoeg en heb je aanvullend grondwerk en drainage nodig om het water af te voeren. Klopt het afschot niet en zie je nu al plassen of verzakking, dan is verzakte bestrating herstellen (grofweg €15-40/m²) meestal de oplossing: opnemen, onderlaag opnieuw op afschot brengen en herbestraten.